logo

SỨC KHỎE TÂM THẦN NƠI LÀM VIỆC

30/07/2019

SỨC KHỎE TÂM THẦN NƠI LÀM VIỆC

Thông tin chính

  • Làm việc ảnh hưởng tốt với sức khoẻ tâm thần nhưng môi trường làm việc tiêu cực có thể dẫn đến các vấn đề sức khoẻ thể chất và tinh thần.
  • Trầm cảm và lo âu gây ra thiệt hại kinh tế đáng kể; chi phí ước tính cho nền kinh tế toàn cầu là 1 nghìn tỷ USD mỗi năm về năng suất bị mất.
  • Quấy rối và bắt nạt tại nơi làm việc là những vấn đề thường được báo cáo và có thể gây ra các tác động tiêu cực đáng kể đến sức khoẻ tâm thần.
  • Có rất nhiều hành động có hiệu quả mà các tổ chức có thể thực hiện để thúc đẩy sức khoẻ tâm thần tại nơi làm việc; những hành động như vậy cũng có thể mang lại lợi ích.

Tổng quan

Một thống kê toàn cầu thì hơn 300 triệu người bị trầm cảm, trong đó nhiều người trong số này có các triệu chứng lo lắng. Một nghiên cứu gần đây của WHO ước tính rằng trầm cảm và rối loạn lo âu ảnh hưởng đến kinh tế toàn cầu là 1 nghìn tỷ USD mỗi năm do mất năng suất. Thất nghiệp là một yếu tố nguy cơ được công nhận rộng rãi đối với các vấn đề về sức khoẻ tâm thần, trong khi quay trở lại, hoặc việc làm được bảo vệ. Môi trường làm việc tiêu cực có thể dẫn đến các vấn đề sức khoẻ thể chất và tinh thần, kèm theo sử dụng các chất có hại như  rượu, nghỉ làm không lý do và mất/giảm năng suất. Nơi làm việc thúc đẩy sức khoẻ tâm thần và giúp cải thiện cho những người bị rối loạn tâm thần, giúp làm giảm việc nghỉ làm, tăng năng suất lao động và hưởng lợi từ những lợi ích kinh tế liên quan.

Đây là vấn đề về sức khỏe tâm thần ở nơi làm việc, bao gồm những khó khăn có thể được tạo ra hoặc làm trầm trọng hơn bởi các công việc như căng thẳng và kiệt sức.

Các yếu tố nguy cơ về sức khoẻ liên quan đến công việc

Có rất nhiều yếu tố nguy cơ cho sức khoẻ tâm thần có thể có trong môi trường làm việc. Hầu hết các nguy cơ liên quan đến tương tác giữa loại công việc, môi trường tổ chức và quản lý, kỹ năng và năng lực của nhân viên, và sự hỗ trợ sẵn có cho nhân viên để thực hiện công việc của họ. Ví dụ, một người có thể có các kỹ năng để hoàn thành nhiệm vụ, nhưng họ có thể có quá ít tài nguyên để làm những gì được yêu cầu, hoặc có thể không được hỗ trợ quản lý hoặc tổ chức thực hành.

Các nguy cơ đối với sức khoẻ tâm thần bao gồm:

  • Chính sách về sức khoẻ và an toàn không đầy đủ;
  • Truyền thông và quản lý kém;
  • Hạn chế tham gia vào quá trình ra quyết định hoặc khu vực làm việc không thoải mái;
  • Mức hỗ trợ thấp cho người lao động;
  • Thời gian làm việc không cố định
  • Nhiệm vụ không rõ ràng

Các nguy cơ cũng có thể liên quan đến nội dung công việc, chẳng hạn như các nhiệm vụ không phù hợp cho năng lực của người đó hoặc khối lượng công việc lớn và không được nghỉ. Một số nghề có nguy cơ mang tính chất cá nhân cao hơn những người khác (ví dụ những nhân viên trực cấp cứu và nhân viên nhân đạo) có thể có ảnh hưởng đến sức khoẻ tâm thần và là nguyên nhân gây ra các triệu chứng rối loạn tâm thần, dẫn tới việc sử dụng rượu hoặc các thuốc kích thích thần kinh. Các nguy cơ có thể tăng lên trong trường hợp thiếu sự tương tác với các nhóm hoặc hỗ trợ xã hội.

Bắt nạt và quấy rối tâm lý thường được báo cáo là nguyên nhân gây ra căng thẳng trong công việc của người lao động và gây ra những nguy cơ đối với sức khoẻ của người lao động. Chúng liên quan đến cả vấn đề tâm lý và thể chất. Những hậu quả về sức khoẻ có thể gây tốn kém cho người sử dụng lao động, làm giảm năng suất và tăng doanh thu nhân viên; có thể có ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sống gia đình và xã hội.

Tạo ra một môi trường làm việc lành mạnh

Một yếu tố quan trọng trong việc đạt được một môi trường làm việc lành mạnh chính là sự phát triển của luật pháp, chiến lược và chính sách của chính phủ, được nhấn mạnh bởi công trình Compass của Liên minh châu Âu trong lĩnh vực này. Một nơi làm việc lành mạnh có thể được mô tả như là nơi mà người lao động và nhà quản lý tích cực đóng góp vào môi trường làm việc bằng cách thúc đẩy và bảo vệ sức khoẻ, an toàn và phúc lợi của tất cả nhân viên. Một hướng dẫn gần đây từ Diễn đàn Kinh tế Thế giới cho thấy các can thiệp cần có cách tiếp cận 3 hướng:

  • Bảo vệ sức khoẻ tâm thần bằng cách giảm các yếu tố nguy cơ liên quan đến công việc.

  • Thúc đẩy sức khoẻ tinh thần bằng cách phát triển các khía cạnh tích cực của công việc và sức mạnh của nhân viên.

  • Giải quyết các vấn đề về sức khoẻ tâm thần bất kể nguyên nhân.

Hướng dẫn này nêu bật các bước mà các tổ chức có thể thực hiện để tạo ra một môi trường làm việc lành mạnh, bao gồm:

  • Nhận thức về môi trường làm việc và cách thức nó có thể được điều chỉnh để thúc đẩy sức khoẻ tinh thần tốt hơn cho các nhân viên.
  • Học hỏi từ các động lực của các nhà lãnh đạo và nhân viên đã hành động.
  • Đúc rút kinh nghiệm từ những gì các công ty khác đã làm.

  • Hiểu được cơ hội và nhu cầu của từng nhân viên, giúp phát triển các chính sách tốt hơn cho sức khoẻ tinh thần ở nơi làm việc. 

  • Nhận thức về nguồn hỗ trợ và nơi mọi người có thể tìm trợ giúp.

Các biện pháp can thiệp và thực hành tốt nhằm bảo vệ và thúc đẩy sức khoẻ tâm thần tại nơi làm việc bao gồm:

  • Thực hiện và thực thi các chính sách và thực tiễn về sức khoẻ và an toàn, bao gồm xác định sự lo âu, việc sử dụng các chất có hại và các chất hướng thần; cung cấp nguồn lực để quản lý chúng;
  • Thông báo cho nhân viên sự hỗ trợ nếu cần;
  • Hỗ trợ nhân viên trong việc ra quyết định, tổ chức thực hành hỗ trợ sự cân bằng cuộc sống trong công việc;
  • Chương trình phát triển sự nghiệp của người lao động
  • Công nhận và khen thưởng sự đóng góp của nhân viên.

Các can thiệp về sức khoẻ tâm thần phải được thực hiện như là một phần của chiến lược tổng thể về sức khoẻ và an toàn bao gồm việc phòng ngừa, xác định sớm, hỗ trợ và phục hồi chức năng. Các dịch vụ chăm sóc sức khoẻ nghề nghiệp hoặc các chuyên gia có thể hỗ trợ các tổ chức trong việc thực hiện những can thiệp này nếu có, nhưng ngay cả khi họ không có, có thể tạo ra một số thay đổi có thể bảo vệ và thúc đẩy sức khoẻ tâm thần. Chìa khóa thành công là các bên liên quan và nhân viên các cấp khi cung cấp các biện pháp can thiệp, bảo vệ, khuyến khích và hỗ trợ và khi theo dõi hiệu quả của họ.

Nghiên cứu có lợi về chi phí cho các chiến lược để giải quyết các vấn đề về sức khoẻ tâm thần đối với lợi ích ròng. Ví dụ, một nghiên cứu gần đây của WHO ước tính rằng cứ mỗi 1 đô la Mỹ được đưa vào điều trị rối loạn tâm thần thông thường thì sẽ có 4 đô la Mỹ được cải thiện về sức khoẻ và năng suất.

Hỗ trợ người bị rối loạn tâm thần trong công việc

Các tổ chức có trách nhiệm hỗ trợ các cá nhân bị rối loạn tâm thần trong việc tiếp tục hoặc trở lại làm việc. Nghiên cứu cho thấy thất nghiệp, đặc biệt là thất nghiệp lâu dài, có thể có một tác động bất lợi đến sức khoẻ tâm thần. Nhiều sáng kiến ​​nêu trên có thể giúp ích cho những người có rối loạn tâm thần. Đặc biệt, giờ làm việc linh động, thiết kế lại công việc, giải quyết động lực tại nơi làm việc tiêu cực, và giao tiếp hỗ trợ và giữ bí mật với quản lý có thể giúp những người bị rối loạn tâm thần tiếp tục hoặc trở lại làm việc. Tiếp cận các phương pháp điều trị bằng chứng đã được chứng minh là có lợi cho chứng trầm cảm và rối loạn tâm thần khác. Do sự kỳ thị liên quan đến rối loạn tâm thần,

Điều 27 của Công ước Liên Hợp Quốc về Quyền của Người Khuyết tật (CRPD) đưa ra một khung pháp lý toàn cầu ràng buộc về mặt pháp lý để thúc đẩy quyền của người khuyết tật (bao gồm cả những người khuyết tật tâm thần). Nó nhận ra rằng mọi người có khuyết tật đều có quyền làm việc, cần được đối xử công bằng và không bị phân biệt đối xử và phải được hỗ trợ tại nơi làm việc.

Phản ứng của WHO

Ở cấp chính sách toàn cầu, Kế hoạch Hành động Toàn cầu của WHO về Sức khoẻ Người lao động (2008-2017) và Kế hoạch hành động về Sức khoẻ Tâm thần (2013-2020) phác thảo các nguyên tắc, mục tiêu và chiến lược thực hiện có liên quan để thúc đẩy sức khoẻ tâm thần tốt tại nơi làm việc . Bao gồm: giải quyết các yếu tố xã hội về sức khoẻ tâm thần, như mức sống và điều kiện làm việc; các hoạt động phòng ngừa và thúc đẩy sức khoẻ thể chất và sức khoẻ tâm thần, bao gồm các hoạt động để giảm kỳ thị và phân biệt đối xử; và tăng cường tiếp cận chăm sóc dựa trên bằng chứng thông qua phát triển dịch vụ y tế, bao gồm cả việc tiếp cận các dịch vụ y tế lao động.

Để hỗ trợ các tổ chức và công nhân, Tổ chức Y tế Thế giới đã đưa ra loạt bài "Các nhà bảo vệ sức khoẻ" nhằm hướng dẫn những vấn đề chung như quấy rối và căng thẳng có thể ảnh hưởng đến sức khoẻ của người lao động. Là một phần của chương trình tâm thần sức khỏe Gap Action (mhGAP), trong đó cung cấp các công cụ cho việc chăm sóc sức khỏe dựa trên bằng chứng, là công cụ kỹ thuật để  phát hiện sớm và quản lý các trường hợp rối loạn do sử dụng rượu và ma túy; và phòng chống tự tử cũng có thể hữu ích cho việc cải thiện sức khỏe tâm thần ở nơi làm việc . WHO đang phát triển và thử nghiệm các công cụ tự giúp đỡ về CNTT để giải quyết các rối loạn tâm thần thông thường, sử dụng rượu và căng thẳng thần kinh tâm lý ở các nước có thu nhập thấp và trung bình.

Nguồn tham khảo: http://www.who.int/mental_health/in_the_workplace/en/

  1. Nguyễn Thị Bích Liên, BS. Trần Trọng Hiếu

                                                    Khoa Tâm sinh lý lao động và Ecgônômi

                                                          Viện Sức khỏe nghề nghiệp và môi trường