logo

STYREN VÀ SỨC KHỎE CON NGƯỜI

18/10/2019

Styren là chất gì?

Công thức hóa học của styren: C6H― CH ═ CH2

Styren là một chất lỏng không màu và dễ bay hơi. Ở dạng nguyên chất nó có vị hơi ngọt. Styren công nghiệp có thể chứa aldehyde nên có mùi khó chịu.

Styren được sử dụng trong một số ngành công nghiệp. Một số lượng nhỏ styren có thể sinh ra do thực vật, vi khuẩn và nấm. Styren còn có thể có mặt trong một số sản phẩm bị đốt cháy như khói thuốc lá, khí thải của phương tiện giao thông.

Styren được sử dụng rộng rãi để sản xuất nhựa plastic và cao su nhân tạo. Các sản phẩm tiêu dùng có chứa styren gồm:

- Vật liệu đóng gói

- Vật liệu cách điện

- Vật liệu cách nhiệt

- Sợi thủy tinh, ống nhựa, phụ tùng ô tô

- Cốc uống nước và các vật dụng chứa đựng thực phẩm

- Thảm lót

Những sản phẩm này phần lớn chứa styren liên két với nhau thành chuỗi dài (polystyren). Tuy nhiên, hầu hết các sản phẩm này cũng chứa một lượng nhỏ styren không liên kết.

 Vì sao styren có trong môi trường?

Styren có thể xuất hiện trong không khí, đất và nước do phát tán từ hoạt động sản xuất, sử dụng và đốt cháy các sản phẩm chứa styren.

Trong không khí, styren nhanh bị phân hủy, thường từ 1-2 ngày.

Trong đất và nước, styren trong lớp đất nông và nước mặt bay hơi nhanh, phần còn lại bị phân hủy bởi vi khuẩn và các loại vi sinh vật khác.

 Vì sao con người bị nhiễm styren?

Do không khí:

Con đường chính phơi nhiễm với styren là hít thở không khí có chứa styren phát thải từ hoạt động sản xuất công nghiệp, khói phương tiện giao thông, khói thuốc lá, sử dụng máy photocopy.

Nồng độ styren trong không khí ở khu vực nông thôn hoặc ngoại ô thường thấp hơn so với khu vực thành thị. Nồng độ styren trong không khí trong nhà cao hơn so với bên ngoài.

Do nước và đất

- Đôi khi người ta cũng phát hiện thấy styren trong nước ngầm và nước ăn uống. Khi uống hoặc tắm rửa bằng nước ô nhiễm styren có thể bị phơi nhiễm mức độ thấp với hóa chất này.

Do thực phẩm

- Trong thực phẩm, ở điều kiện tự nhiên các loại rau quả, đồ uống và thịt cũng có một lượng nhỏ styren. Styren có thể nhiễm vào thực phẩm do các vật liệu dùng để đóng gói thực phẩm.

Do tiếp xúc nghề nghiệp

Đối tượng có nguy cơ cao phơi nhiễm với styren là công nhân làm trong ngành công nghiệp nhựa, sản xuất cao su tổng hợp do hít phải không khí có nồng độ styren cao hoặc tiếp xúc qua da với styren lỏng, nhựa tổng hợp.

 Styren xâm nhập vào cơ thể như thế nào?

Qua đường hô hấp: Khi hít thở không khí chứa styren, một phần lớn styren sẽ vào cơ thể qua phổi (60-70%)

Qua đường tiêu hóa: Styren trong thực phẩm và nước uống có thể xâm nhập vào cơ thể qua đường tiêu hóa

Tiếp xúc qua da: Một số lượng rất nhỏ styren có thể vào cơ thể qua da khi con người tiếp xúc với dung dịch chứa styren.

 Styren ảnh hưởng tới sức khỏe như thế nào?

Người lao động hít phải không khí có styren cao gấp hàng ngàn lần so với nồng độ có trong không khí tự nhiên sẽ bị ảnh hưởng đến hệ thần kinh với các biểu hiện như thay đổi thị lực nhìn màu, mệt mỏi, cảm thấy như say rượu, phản xạ chậm chạp, giảm khả năng tập trung và một số vấn đề sức khỏe khác.

Cơ quan nghiên cứu ung thư quốc tế đã xác định styren là chất có thể gây ung thư.

 Ảnh hưởng của styren đến trẻ em?

Không có bằng chứng cho rằng trẻ em nhạy cảm với tác động của styren cao hơn người lớn. Ảnh hưởng sức khỏe của styren đối với trẻ em cũng giống như đối với người lớn.

Người mẹ đang cho con bú, nếu bị nhiễm styren có thể truyền cho con qua sữa.

 Chính phủ Mỹ đã có khuyến cáo như thế nào để bảo vệ sức khỏe con người

Trong nước đóng chai: Cơ quan Quản lý Thuốc và Thực phảm (FDA) khuyến cáo nồng độ styren trong nước đóng chai không được vượt quá 100 µg/L.

Trong nước uống: Cơ quan bảo vệ môi trường Mĩ (EPA) xác định rằng, sử dụng nước uống có nồng độ styren 20.000µg/L trong 1 ngày, nồng độ 2.000µg/Ltrong 10 ngày không gây ra bất kỳ ảnh hưởng nghiêm trọng nào đối với sức khỏe trẻ em.

EPA xác định rằng thường xuyên sử dụng nước uống có nồng độ styren là 100µg/L cũng không có ảnh hưởng nghiêm trọng nào đối với sức khỏe (tiêu chuẩn của WHO và Việt Nam là 20µg/L).

Trong không khí môi trường lao động: Cơ quan An toàn và Sức khỏe nghề nghiệp Mĩ (OSHA) quy định giới hạn nồng độ cho phép của styren trung bình trong không khí không vượt quá 100ppm  trong 8 giờ làm việc.

Theo A TSDR( 2012) Toxicological Profile for Styrene Public Health Statement.

https://www.atsdr.cdc.gov/ToxProfiles/tp53-c1-b.pdf; truy cập ngày 12.10.19

 

Khoa Sức khỏe môi trường và cộng đồng

Viện Sức khỏe nghề nghiệp và môi trường