BSCK1. Nguyễn Khắc Tùng

                                                                                                 Khoa Khám bệnh chuyên ngành

Dự phòng lao nghề nghiệp là vô cùng quan trọng   

Bệnh lao phổi là một bệnh truyền nhiễm gây ra bởi trực khuẩn lao (Mycobacterium tuberculosis) chiếm 80 – 85% trong các loại bệnh lao và là nguyên nhân chính gây ra viêm phổi do trực khuẩn lao.người bị bệnh lao phổi thường có những biểu hiện như ho dai dẳng không đỡ, ho ra máu, đau ngực, khó thở, sốt…; tuy nhiên rong một số trường hợp, vi khuẩn lao sau khi xâm nhập vào cơ thể nhưng không gây ra bất kỳ triệu chứng nào, còn gọi là lao tiềm ẩn.

Bệnh lao không chỉ xuất hiện trong cộng đồng mà người lao động cũng có thể mắc lao nghề nghiệp do tiếp xúc với vi khuẩn lao trong quá trình lao động.

Bệnh lao nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời thì có thể nguy hiểm đến tính mạng con người bởi các biến chứng như ho ra máu, tràn dịch, tràn khí màng phổi, vv… và là nguồn lây bệnh đáng lo ngại cho cộng đồng. Bởi vậy, việc dự phòng bệnh lao nói chung và lao nghề nghiệp nói riêng là vô cùng quan trọng và cần thiết.

Con đường lây nhiễm bệnh lao

            Lao phổi là bệnh phổ biến nhất trong tổng số các ca bệnh lao, chiếm khoảng 80%-85%.

Lao lây nhiễm chủ yếu qua đường hô hấp. Khi người bị lao phổi ho, khạc nhổ, hắt hơi sẽ làm bắn ra ngoài những hạt nước bọt li ti mang theo vi khuẩn lao bay vào không khí và phát tán ra xung quanh. Người khỏe mạnh hít phải không khí có chứa vi khuẩn lao đó sẽ bị nhiễm lao (nếu hệ miễn dịch của cơ thể tốt, các vi khuẩn này sẽ bị khống chế ở trạng thái bất hoạt; ngược lại, vi khuẩn lao sẽ tấn công vào phổi khi hệ miễn dịch của cơ thể suy yếu và gây bệnh lao phổi).

            Ngoài ra vi khuẩn lao còn rất dễ lây lan qua con đường ăn uống, dùng chung đồ dùng cá nhân như khăn mặt, bàn chải đánh răng hoặc lây nhiễm do cọ xát với vết thương gây ra các thể lao ngoài phổi.

            Môi trường đóng vai trò quan trọng trong lây nhiễm bệnh lao: Môi trường lao động khi người lao động tiếp xúc với vi khuẩn lao trong quá trình lao động (tiếp xúc với người bị bệnh lao…); môi trường sống (ô nhiễm, ẩm ướt, thực phẩm bị nhiễm vi khuẩn lao, …) cũng là điều kiện lý tưởng cho vi khuẩn lao phát triển và gây bệnh.

Người lao động mắc bệnh lao có đi làm được không?

Đây là một vấn đề mà rất nhiều người lao động mắc bệnh lao quan tâm.

            Hầu hết các cơ quan, công ty đều có quy định điều kiện sức khỏe đối với người lao động là không mắc các bệnh truyền nhiễm.

Người bị lao phổi thường có hệ miễn dịch suy giảm, cơ thể yếu đi và có thể gặp rất nhiều khó khăn trong sinh hoạt như ho nhiều, ho ra máu, đau tức ngực… Hơn nữa, lao phổi là bệnh lây nhiễm qua đường hô hấp rất dễ lây bệnh sang cho đồng nghiệp khi tiếp xúc hàng ngày nhất là ở trong điều kiện không gian chật hẹp, không gian kín, các cuộc họp đông người…,   Bởi vậy, trong thời gian đang điều trị bệnh lao phổi, người bệnh nên tạm thời nghỉ làm ở nhà để điều trị và hạn chế lây nhiễm.

Đa phần các bệnh nhân lao phổi thể hoạt động nếu được điều trị tích cực sẽ giảm dần triệu chứng và không còn khả năng lây nhiễm sau ít nhất 2 tuần. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là sau 2 tuần họ có thể đi làm bình thường mà vẫn cần hoàn thành hết phác đồ điều trị trong khoảng 6 - 9 tháng để ngăn chặn triệt để nguy cơ lây và tái phát bệnh. Khi khỏi bệnh, người lao động  có thể quay trở lại công việc như bình thường.

Biện pháp dự phòng bệnh lao nghề nghiệp cho người lao động

            Phòng bệnh lao nghề nghiệp yêu cầu tuân thủ nghiêm ngặt các quy định an toàn vệ sinh lao động, bao gồm: thông gió nơi làm việc, vệ sinh công nghiệp, sử dụng bảo hộ cá nhân (khẩu trang N95), và khám sức khỏe định kỳ. Người sử dụng lao động phải tổ chức huấn luyện an toàn, đo kiểm môi trường và quản lý sức khỏe người lao động,… theo Luật an toàn vệ sinh lao động năm  2015.

        - Một số biện pháp chính:

        Biện pháp kỹ thuật và môi trường:

           + Tăng cường thông gió tự nhiên hoặc thông gió nhân tạo tại nơi làm việc để giảm nồng độ vi khuẩn trong không khí.

           + Thường xuyên vệ sinh, khử khuẩn bề mặt, làm sạch không khí bằng tia cực tím (UV) tại các khu vực nguy cơ cao (bệnh viện, phòng xét nghiệm).

           + Bố trí, sắp xếp lại quy trình làm việc để giảm thiểu thời gian tiếp xúc giữa người lao động và nguồn lây nhiễm

        Biện pháp tổ chức và quản lý:

           +Tổ chức khám sức khỏe trước khi bố trí công việc và khám phát hiện bệnh nghề nghiệp định kỳ (ít nhất 1 lần/năm, hoặc 6 tháng/lần với nghề, công việc nặng nhọc, độc hại nguy hiểm và đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm).

           + Huấn luyện cho người lao động về nguy cơ, đường lây truyền và cách phòng chống bệnh lao nghề nghiệp.

       Biện pháp cá nhân:

           + Sử dụng đầy đủ, đúng cách phương tiện bảo hộ cá nhân như khẩu trang chuyên dụng (N95), găng tay, áo choàng…

           + Tuân thủ nghiêm ngặt các quy tắc vệ sinh cá nhân, rửa tay sát khuẩn thường xuyên. 

Việc thực hiện tốt các biện pháp dự phòng bệnh lao là bảo vệ sức khỏe người lao động và cũng là trách nhiệm của doanh nghiệp nhằm đảm bảo môi trường lao động an toàn theo luật định.