Ngày đăng:
08/06/2026
ThS. BS. Vương Hoàng Anh
Khoa Khám bệnh chuyên ngành
Bệnh da nghề nghiệp là gì? Làm thế nào để phòng ngừa?
Bệnh da nghề nghiệp: Là tình trạng tăng hắc tố melanin trên da do tiếp xúc thường xuyên với ánh nắng, nhiệt độ, hoặc hóa chất độc hại (như xăng dầu, than, phụ gia cao su) tại môi trường làm việc gây ra. Da đóng vai trò cực kỳ quan trọng như một rào chắn chống lại hóa chất và các chất gây ô nhiễm khác xâm nhập vào cơ thể. Các bệnh về da như bệnh da nghề nghiệp có thể phá vỡ chức năng rào chắn này. Cách tốt nhất để ngăn ngừa bệnh da nghề nghiệp là sử dụng kem bảo vệ da trước khi làm việc, hoặc kem bảo vệ da dạng "găng tay vô hình", để ngăn ngừa tổn thương da ngay từ đầu.
Mặc dù đây là một vấn đề lớn trong nhiều năm, nhưng nhận thức của công chúng về các bệnh da nghề nghiệp vẫn chưa cao. Chúng tôi tin rằng việc nâng cao nhận thức cộng đồng về vấn đề này có thể giúp ngăn ngừa các trường hợp mắc bệnh da nghề nghiệp. mà còn đưa ra hướng dẫn về cách các công ty sử dụng người lap động có thể kiểm soát thông qua chương trình chăm sóc da phòng ngừa, kết hợp với tiêu chuẩn thực hành tốt nhất mới.
Từ tháng 9/2014 đến tháng 9/2015, nghiên cứu cắt ngang mô tả xác định tỷ lệ bệnh sạm da nghề nghiệp và các yếu tố liên quan ở công nhân xăng dầu. Nghiên cứu trên 320 người cho thấy kết quả, nhóm tuổi nghề từ 5 - < 10 năm (36,9%), nhóm ít nhất là nhóm tuổi nghề >15 năm chiếm tỷ lệ (10%).Vị trí làm việc chiếm tỉ lệ nhiều nhất là bơm xăng bán lẻ (90,6%), vị trí lái xe bồn (6,9%) và phụ xe bồn chỉ chiếm ( 2,5%).Vị trí sạm da chiếm tỷ lệ cao nhất là vùng cổ (84,8%), mặt (61,9 %), vùng ngực (34,8%), vùng cẳng tay( 33,9 %), thấp nhất là góc hàm, hõm ức chiếm tỷ lệ (13,6%). Có mối liên quan có ý nghĩa thống kê giữa nhóm tuổi với sạm da nghề nghiệp (p < 0,05). Có mối liên quan có ý nghĩa thống kê giữa việc sử dụng khẩu trang,găng tay với sạm da nghề nghiệp (p < 0,05). Không có mối liên quan có ý nghĩa thống kê giữa ánh nắng chiếu trực tiếp tại nơi làm việc với sạm da nghề nghiệp (p > 0,05).
Bệnh sạm da nghề nghiệp nếu không được điều trị, các bệnh về da nghề nghiệp có thể tái phát mãn tính và gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với đời sống xã hội, gia đình và khả năng làm việc của cá nhân, đồng thời người sử dụng lao động cũng phải gánh chịu những hệ lụy cả về sức khỏe của người lao động, năng suất và lợi nhuận.
Da tay của người lao động thường bị đỏ, đau, khô, nứt nẻ và/hoặc phồng rộp, thường được coi là tác dụng phụ thường gặp và người lao động thường không báo cáo và thăm khám điều trị. Dẫn đến góp phần làm gia tăng sự phổ biến của các tình trạng gây hại, mà việc thiếu tư vấn về phòng ngừa và điều trị cũng làm trầm trọng thêm vấn đề. Việc thúc đẩy và củng cố các thực hành chăm sóc da lành mạnh tại nơi làm việc là vô cùng quan trọng, để người quản lý và người lao động không sử dụng phương pháp tùy tiện. Ngón tay và bàn tay bị đau, nứt nẻ, cùng với các triệu chứng khác của các bệnh về da gây đau đớn, có thể hạn chế khả năng vận động của bàn tay và khả năng thực hiện các hoạt động hàng ngày tại nơi làm việc, chẳng hạn như cầm nắm dụng cụ hoặc vận hành máy móc. Việc mắc các vấn đề về da thường khiến nhân viên rơi vào tình thế khó xử – liệu có nên nghỉ việc để hồi phục và có nguy cơ mất thu nhập, hay cố gắng phớt lờ các triệu chứng và tiếp tục công việc, điều này có thể làm trầm trọng thêm tác động lâu dài của bệnh.
Các bệnh về da cũng có thể có nguyên nhân không liên quan đến nghề nghiệp và do di truyền. Bệnh da nghề nghiệp có thể là một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng mà hiện nay phần lớn chưa được báo cáo tại nơi làm việc; một mối đe dọa vô hình ảnh hưởng đến cả hiệu quả hoạt động của tổ chức và sức khỏe, hạnh phúc của nhân viên.
Nguyên nhân gây ra các bệnh về da nghề nghiệp là gì?
Chất tẩy rửa, chất lỏng và hóa chất
Tia UVA và UVB từ ánh nắng mặt trời
Tia UVC từ hàn hồ quang
Dầu máy móc, mỡ, dung môi và chất lỏng cắt gọt
Nhựa, chất kết dính, sơn và chất bịt kín
Bụi, bột và các chất trong không khí
Ma sát từ dụng cụ, linh kiện và vật liệu được xử lý
Đổ mồ hôi do đeo thiết bị bảo hộ cá nhân như găng tay và giày bảo hộ
Làm việc trong môi trường ẩm ướt - tiếp xúc lâu dài hoặc lặp đi lặp lại của tay với nước
Điều kiện lạnh trong nhà hoặc ngoài trời
Cách tốt nhất để phòng ngừa các bệnh về da do nghề nghiệp
Tập trung vào việc thay đổi hành vi có thể giúp chống lại các bệnh da nghề nghiệp. Mối đe dọa của các bệnh da nghề nghiệp đối với ngành công nghiệp và lực lượng lao động thường bị đánh giá thấp, gây ra những ảnh hưởng lớn về chi phí và năng suất cho doanh nghiệp, cũng như tác động đến sức khỏe của nhân viên, mối quan hệ gia đình và khả năng làm việc. Điều này không nhất thiết phải xảy ra! Sự khởi phát của các bệnh da nghề nghiệp thường có thể được ngăn ngừa hoàn toàn, hoặc mức độ tổn hại được giảm thiểu, chỉ đơn giản bằng cách áp dụng chế độ chăm sóc da đúng cách. Việc sử dụng kem dưỡng da tay phù hợp trước và sau khi làm việc có thể có tác động đáng kể đến việc phòng ngừa các bệnh da nghề nghiệp - tuy nhiên tỷ lệ tuân thủ lại thấp.
Cách nhận biết các dấu hiệu sớm của bệnh da nghề nghiệp
Da khô quanh ngón tay
Nứt nẻ quanh móng tay
Xuất hiện các mảng da khô
Ở giai đoạn đầu, việc xác định các bệnh về da nghề nghiệp có thể khó khăn, chúng có thể bao gồm viêm da tiếp xúc (mẩn đỏ, khô da, ngứa, sưng tấy, nứt nẻ, phồng rộp, bong tróc và chảy máu), đến bệnh chàm, nhiễm trùng da và trong trường hợp xấu nhất là ung thư.
Phòng bệnh hơn chữa bệnh, nhưng việc phát hiện và điều trị sớm rất quan trọng. Nếu người lao động đề cập hoặc phàn nàn về bàn tay thô ráp, khô, da nứt nẻ hoặc đau rát, điều quan trọng là phải xem xét rằng đây có thể là những dấu hiệu sớm của một bệnh về da, và cần phải có biện pháp thích hợp, chẳng hạn như bắt đầu một chế độ chăm sóc da phù hợp, và nếu cần thiết, tìm kiếm sự trợ giúp y tế.
Còn việc đeo găng tay thì sao…
Găng tay là hình thức bảo vệ tay truyền thống và thường được xem là cách để bảo vệ da và ngăn ngừa tổn thương tay, đồng thời là một phần của thiết bị bảo hộ cá nhân (PPE) tiêu chuẩn được cấp cho người lao động chân tay. Ở một mức độ nào đó, chúng ta đồng ý rằng găng tay có thể là một phần của giải pháp cho thách thức của các bệnh về da nghề nghiệp (nếu đó là loại găng tay phù hợp với công việc hoặc loại chất gây ô nhiễm liên quan). Tuy nhiên, ngay cả khi được cung cấp loại găng tay phù hợp, chúng thường không phải là giải pháp thần kỳ. Một vấn đề lớn là việc không tuân thủ, trong khi các biến chứng khi đeo găng tay có thể khiến các tình trạng hiện có trở nên trầm trọng hơn, và nhu cầu về các biện pháp bổ sung như kem bảo vệ thường bị bỏ qua. Tóm lại, phần lớn người lao động không nhận thức được tác hại của việc đeo găng tay.
Điều thường xảy ra là thực tế các vấn đề về sự khéo léo khiến nhân viên đôi khi phải tháo găng tay khi làm việc ở những vị trí gần hoặc phức tạp, hoặc khi sử dụng màn hình cảm ứng và máy tính. Ngay khi họ làm vậy, họ đang để lộ da của mình với các chất gây dị ứng và chất kích ứng – làm mất đi giá trị của găng tay được cung cấp. Găng tay có thể gây đổ mồ hôi và giữ lại bụi bẩn, chất gây ô nhiễm gần da – tiềm ẩn nguy cơ phát triển vi khuẩn, trong khi một số nghiên cứu thậm chí còn chỉ ra tổn thương hàng rào bảo vệ da do bít kín khi sử dụng găng tay lâu dài kết hợp với xà phòng và chất tẩy rửa. Một số tác hại của việc đeo găng tay bao gồm: đổ mồ hôi bên trong găng tay, cảm giác khó chịu, không thể cử động ngón tay đủ linh hoạt để thực hiện các công việc chi tiết, tổn thương da/nứt nẻ tay, mùi khó chịu, phản ứng dị ứng với găng tay.
Quá trình thực hiện quản lý chăm sóc da bao gồm:
Đánh giá các quy trình làm việc hiện tại, bao gồm các chất có thể gây nguy hiểm cho da
Giới thiệu các quy trình, phương pháp làm việc hoặc thiết bị bảo hộ cá nhân (PPE) mới khi cần thiết
Giới thiệu chế độ an toàn cho da
Đào tạo và truyền đạt thông tin cho nhân viên để nâng cao nhận thức và khuyến khích tuân thủ
Cách tốt nhất để phòng ngừa các bệnh về da do nghề nghiệp
Việc bắt buộc nhân viên sử dụng kem bảo vệ da ngay khi vào nơi làm việc là vô cùng quan trọng. Ba bước quan trọng trong chăm sóc da tại nơi làm việc là trước khi làm việc, trong khi làm việc và sau khi làm việc. Mục tiêu cuối cùng là giảm tỷ lệ mắc các bệnh về da do nghề nghiệp và thay đổi văn hóa nơi làm việc để người lao động không còn phải chịu đựng các tình trạng da đau đớn nữa. Sử dụng kem bảo vệ da “trước khi làm việc” có thể giúp bảo vệ bạn khỏi nguy cơ mắc các bệnh về da do nghề nghiệp. Ví dụ, kem bảo vệ da Duroline Hanoprotect có thể bảo vệ da chống lại cả các chất gốc nước và không phải gốc nước như dầu mỡ, bụi bẩn, sơn, vecni, keo, dầu và xi măng! Phù hợp cho da thường và da nhạy cảm.
35
149.481